Każdy podatnik niezależnie od tego, czy jest przedsiębiorcą, czy osobą fizyczną, ma obowiązek terminowo opłacać podatki oraz składać obowiązkowe deklaracje urzędowi skarbowemu. Oczywiście możesz zapomnieć zrobić to w obowiązującym Cię terminie, pamiętaj jednak, że wiążę się to z ryzykiem konsekwencji. Za pomyłkę oraz spóźnienie grozi nie tylko mandat skarbowy, ale także grzywna, a nawet kara pozbawienia wolności. Zgodnie z obowiązującymi przepisami nie musisz jednak ponieść przewidzianych prawem konsekwencji. W celu ich uniknięcia możesz skorzystać z czynnego żalu – możliwości, jakie daje kodeks karno-skarbowy.
Czym jest czynny żal?
Każdemu podatnikowi, który w terminie nie wypełnił obowiązku podatkowego grozi kara. Zagrożone są nią także osoby, które nie dopełniły ciążącego na nich obowiązku celnego. Jeśli Ty także jesteś w takiej sytuacji, kary tej możesz uniknąć, składając czynny żal. Jest to zgodne z art. 16 &1 kodeksu karno-skarbowego. Mianem czynnego żalu określa się zawiadomienie o popełnieniu czynu zabronionego do naczelnika właściwego urzędu skarbowego bądź celno-skarbowego. Decydując się na skorzystanie z czynnego żalu, pamiętaj, że nie zwalnia Cię to z uregulowania należności zaległych zobowiązań – musisz zapłacić je w całości wraz z ewentualnymi odsetkami. Czynny żal składa ten, kto nie dopełnił obowiązku podatkowego. Jeśli korzystasz z usług biura księgowego, czynny żal do urzędu skarbowego może złożyć tylko ono.
Z jakich powodów można złożyć czynny żal?
Sytuacji, w których możesz skorzystać z czynnego żalu jest kilka. Z instytucji tej możesz skorzystać jeżeli:
- nie złożyłeś w terminie zeznania podatkowego;
- nie zapłaciłeś podatku VAT bądź zapłaciłeś nieodpowiedni podatek dochodowy;
- w nierzetelny sposób prowadziłeś księgi rachunkowe;
- nierzetelnie prowadziłeś księgi rachunkowe;
- bezprawnie stosowałeś obniżone stawki podatku VAT bądź zwolnienie VAT.
Z instytucji czynnego żalu możesz skorzystać także wtedy, gdy wyłudziłeś pozwolenie celne lub zwrot należności celnej.
Jak skorzystać z instytucji czynnego żalu?
Jeśli chcesz skorzystać z tej możliwości, musisz przede wszystkim złożyć pismo do naczelnika urzędu skarbowego lub celno-skarbowego. Możesz to zrobić osobiście we właściwym urzędzie skarbowym lub listownie. Masz też możliwość złożenia pisma drogą elektroniczną. Na złożenie czynnego żalu nie został określony żaden ściśle określony termin, zrób to jednak jak najszybciej. Nie istnieje wzór ani formularz czynnego żalu. Przygotowując to pismo, pamiętaj, że muszą się w nim znaleźć pewne informacje. W dokumencie tym musisz umieścić:
- swoje dane;
- opis i okoliczności popełnienia czynu;
- informację o tym, że naprawiłeś swój czyn bądź o sposobie i terminie jego naprawienia.
W sytuacji, gdy urząd skarbowy uzna czynny żal za bezskuteczny, nie masz możliwości odwołania się od podjętej decyzji – jest ona ostateczna.
Kiedy instytucja czynnego żalu jest nieskuteczna?
Czynny żal będzie nieskuteczny, gdy organy ścigania są w posiadaniu udokumentowanej wiadomości o popełnieniu wykroczenia bądź przestępstwa skarbowego. Nie odniesie on skutku również wtedy, gdy organ ścigania już wszczął kontrolę. Czynny żal będzie nieskuteczny także wtedy, gdy nakłaniałeś inną osobę do popełnienia wykroczenia lub przestępstwa skarbowego. Również wtedy, gdy do życia powołałeś grupę przestępczą z zamiarem popełnienia przestępstwa skarbowego, instytucja czynnego żalu nie zadziała. To oznacza, że nie w każdej sytuacji można uniknąć odpowiedzialności w związku z niedopełnieniem obowiązków podatkowych.
Jaką decyzję może podjąć urząd skarbowy?
Naczelnik urzędu skarbowego może zdecydować o tym, że czynny żal był skuteczny. Nie zostaniesz jednak o tym powiadomiony odrębnym pismem, dowiesz się o tym dopiero wtedy, gdy urząd odstąpi od nałożenia kary. Twój czynny żal może też zostać uznany za nieskuteczny – w tej sytuacji prowadzone będzie wobec Ciebie postępowanie zgodnie z przepisami, które określone zostały w Kodeksie karno-skarbowym. Jeżeli składałeś korektę zeznania podatkowego, nie musisz korzystać z instytucji czynnego żalu.
Portal latwe-podatki.pl pomaga przedsiębiorcom i osobom samozatrudnionym w rozliczeniach podatkowych. Redakcja zajmuje się tematyką podatków, analizując przepisy podatkowe i interpretacje organów skarbowych. Więcej o naszej redakcji
Treści na tej stronie mają charakter informacyjny i edukacyjny. Nie stanowią porady prawnej w rozumieniu ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. W indywidualnych sprawach skonsultuj się z adwokatem lub radcą prawnym.
